نابودی اسراییل درسال 2022       تفسیرریاضی سوره مبارکه اسرا:سیدعبدالاه 

نابودی وزوال اسراییل بدست حضرت مهدی عج          تفسیرریاضی سوره مبارکه کهف          محقق:سیدعبدالاه حسینی

نامه های امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیخ مفید

نامه اول:

برادر با ایمان و دوست رشید ما
نامه‌ای به برادر با ایمان و دوست رشید ما، ابوعبدالله محمد بن نعمان – شیخ مفید – که خداوند عزت وی را مستدام بدارد. سلام خداوند بر تو ای کسی که در دوستی ما به زیور اخلاص آراسته‌ای و در اعتقاد و ایمان به ما دارای امتیاز مخصوص هستی. 
ما در مورد نعمت وجود تو خداوند یکتا را سپاسگزاریم، و از پیشگاه مقدس خداوندی استدعا می‌کنیم که بر سید و مولای حضرت محمد بن عبدالله(صلی الله علیه و آله) و خاندان او درود و صلوات پیاپی و بی‌نهایت خویش را نازل فرماید.
از آنجا که در راه یاری حق و بیان سخنان و نصایح ما صادقانه کوشیدی، خداوند این افتخار را به شما ارزانی داشته و به ما اجازه فرموده است که با شما مکاتبه کنیم.
شما مکلف هستید که اوامر و دستورات ما را به دوستان ما برسانی، خداوند عزت و توفیق اطاعتش را به آنان مرحمت فرماید و مهمات آنان را کفایت کرده، در پناه لطف خویش محفوظشان دارد.
با یاری خداوند متعال در مقابل دشمنان ما که از دین خداوند روی برگردانده‌اند بر اساس تذکرات، استقامت کن و با خواست الهی دستورات ما را به آنان که از تو می‌پذیرند و گفتار ما موجب آرامش آنها می‌باشد، ابلاغ کن. با این که بر اساس فرمان خداوند بزرگ و صلاح واقعی آنها ما و شیعیان‌مان تا زمانی که حکومت در اختیار ستمگران است در نقطه‌ای دور و پنهان از دیده‌ها بسر می‌بریم، ولی از تمام حوادث و ماجراهایی که بر شما می‌گذرد کاملاً مطلع هستیم و هیچ چیزی از اخبار شما بر ما پوشیده نیست. از خطاها و گناهانی که بندگان صالح خداوند از آنها دوری می‌کردند ولی اکثر شما مرتکب شدید باخبریم.
از عهدشکنی‎ها و پشت‌ سر گذاشتن عهد و پیمان‎ها با اطلاعیم(که همین عوامل موجب بدبختی و دوری شما از حریم ولایت شده است).
گویی اینها از لغزش‎های خود خبر ندارند، با همه گناهان، ما هرگز امور شما را مهمل نگذاشته، شما را فراموش نمی‌کنیم و اگر عنایات و توجهات ما نبود، مصائب و حوادث زندگی شما را در بر می‌گرفت و دشمنان شما را از بین می‌بردند.
پس، از خداوند بترسید و تقوا پیشه کنید و به خاندان رسالت مدد رسانید.
در برابر فتنه‌هایی که پیش می‌آید و البته عده‌ای در این آزمایش و برخورد با فتنه‌ها هلاک می‌شوند، مقاومت کنید و البته همه اینها از نشانه‌های حرکت و قیام ما هست. اوامر و نواهی ما را متروک نگذارید و بدانید که علی‌رغم کراهت و ناخشنودی کفار و مشرکان، خداوند نور خود را تمام خواهد کرد.
تقیه را از دست ندهید… من ولی خدا هستم، سعادت پویندگان راه حق را تضمین می‌کنم.
… پس سعی کنید اعمال شما طوری باشد که شما را به ما نزدیک سازد و از گناهانی که موجب نارضایتی ما را فراهم نماید بترسید و دوری کنید.
امر قیام ما با اجازه خداوند به طور ناگهانی انجام خواهد شد و دیگر در آن هنگام توبه فایده‌ای ندارد و سودی نبخشد.
عدم التزام به دستورات ما، موجب می‌شود که بدون توبه از دنیا بروند و دیگر ندامت و پشیمانی نفعی نخواهد داشت.
ای شیخ مفید! خداوند شما را با الهامات غیبی خود ارشاد و توفیقات خویش را در سایه رحمت بی‌پایانش نصیب ما فرماید.(۱)

نامه دوم:

درود بر تو ای دوست پراخلاص
اما بعد! درود بر تو ای دوست پراخلاص در دین خدا!
ای آن که در عشق و ایمان به خاندان وحی و رسالت به اوج آگاهی و یقین پر کشیده‎ای!
ما در نامه خویش به سوی تو، آفریدگار بی همتایی را که جز او خدایی نیست، سپاس گفته و از بارگاه او بر سرور و سالار و پیام آورمان محمد(صلی الله علیه و آله) و خاندان گرانقدر و پاک او درود و رحمت جاودانه می‎طلبیم.
و به تو که خداوند برای یاری حق توفیقت ارزانی داشته، پاداشت را بخاطر سخنان جاودانه‎ای که با صداقت از جانب ما می‎گویی، کامل و افزون سازد! اعلام می‎داریم که به ما (از جانب آفریدگار هستی) اجازه داده شده است که تو را به افتخار دریافت نامه و پیام کتبی مفتخر ساخته و تو را مسئول سازیم که آنچه را به تو می‎نگاریم، همه را به دوستان راستین ما که در قلمرو پیام رسانیت هستند، برسانی.
به آن دوستان و شیفتگانی که خداوند به برکت فرمانبرداری از حق، گرامیشان بدارد و در پرتو حراست و عنایت خود به آنان، کارهایشان را کفایت و مشکلاتشان را مرتفع سازد.
از این رو به آنچه یادآوری کردیم، آگاه باش که خداوند با یاریش تو را در برابر دشمنانش که از مرزهای دین او بیرون رفته‎اند، تأیید فرماید و نیز در کار بزرگ رسانیدن آنچه که به خواست خداوند بر تو یادآوری و ترسیم خواهیم نمود به کسانی که بدانها اطمینان و اعتماد داری، عمل نما!
گرچه، ما اینک آنچه خداوند(بر اساس حکمت خویش) برای ما و پیروان با ایمانمان، صلاح اندیشیده است، تا هنگامی که حکومت دنیا در دست فاسقان و استبدادگران است، در مکانی دور از قلمرو بیدادگران سکونت گزیده‎ایم، اما بر اوضاع و اخبار شما و جامعه شما به خوبی آگاهیم.
چیزی از رخدادهای زندگی شما بر ما پوشیده نمی‎ماند و شرایط غمبار و دردناکی که شما بدان گرفتار آمده‎اید، آنگونه که هست برای ما شناخته شده است؛ از آن زمانی که بسیاری از شما به راه و رسم ناپسندی که پیشینیان شایسته کردارتان از آن دوری می‎گزیدند، روی آورده و پیمان فطرت را، به گونه‎ای پشت سر انداختید که گویی هرگز بدان آگاه نیستید … .
وآنگاه (به کیفر گناهان) به این شرایط غمبار و خفت انگیز گرفتار گشتید.
ما از سرپرستی و رسیدگی به امور شما کوتاهی نورزیده و یاد شما را از صفحه خاطر خویش نزدوده‎ایم؛ که اگر جز این بود، موج سختی‎ها بر شما فرود می‎آمد و دشمنان بدخواه و کینه‎توز، شما را ریشه کن می‎ساختند.
پس پروای خداوند را پیشه سازید و از (اهداف بلند آسمانی) ما پشتیبانی کنید تا شما را از فتنه‎ای که به سویتان روی آورده است و شما اینک در لبه پرتگاه آن قرار گرفته‎اید نجات بخشیم. از نگون بختی و فتنه‎ای که هر کس مرگش فرا رسیده باشد در آن نابود می‎گردد و آن کس که به آرزوی خویش رسیده باشد، از آن دور می‎ماند، و آن فتنه، نشانه‎ای از نشانه‎های نزدیک شدن جنبش ماست و پخش نمودن خبر آن به دستور ما، به وسیله شماست.
خداوند نور خود را، گرچه شرک گرایان را، خوش نیاید، کامل خواهد گردانید. از برافروختن و شعله‎ور ساختن آتش پرشراره جاهلیت که گروه‎های اموی مسلک، آن را برافروخته و گروه هدایت یافتگان را بوسیله آن می‎ترسانند، به سپر دفاعی «تقیه» پناه برده و بدان چنگ زنید! من نجات آن کسی را تضمین می‎کنم که در آن فتنه برای خود، موقعیت و جایگاهی نجوید و در انتقاد و عیبجویی از آن به راهی خداپسندانه گام سپارد.
از رویدادی که به هنگامه فرارسیدن جمادی الاول امسال روی خواهد داد، عبرت آموزید و از خواب گرانی که شما را ربوده است، برای رخداد سهمگین از آن بیدار شوید. بزودی نشانه‎ای روشن از آسمان و نشانه‎ای روشن از زمین پدیدار خواهد گشت.
در شرق عالم رویدادهای اندوهبار و دلهره آور رخ خواهد گشود و آنگاه گروه‎هایی که از اسلام بیرون رفته‎اند، بر عراق سلطه خواهند یافت. بر اثر سیاست ناهنجار آنان، مردم دچار تنگی معیشت و روزی می‎شوند و پس از مدتی بر اثر نابودی استبدادگری بدکار، رنج‎ها و دردها برطرف خواهد شد و آنگاه پرواپیشگان درست اندیش و شایسته کردار، از نابودی او شادمان خواهند شد.
مردمی که از نقاط مختلف کره زمین به زیارت خانه خدا می‎روند، هرچه بخواهند در دسترس آنان قرار خواهد گرفت و ما در آسان ساختن سفر حج آنان مطابق دلخواهشان نقش و موقعیت ویژه‎ای خواهیم داشت که در پرتو نظم و تدبیر و انسجام، آشکار می‎گردد.
از این رو هر یک از شما باید با همه وجود و امکانات به کارهایی بپردازید که او را به دوستی ما نزدیک می‎سازد و از کارهایی که ناخوشایند و موجب خشم و ناراحتی ما می‎گردد، به شدت دوری جویید، چرا که فرمان مرگ بطور ناگهانی فرا می‎رسد، در شرایطی که بازگشت و توبه سودی نبخشیده و پشیمانی از گناه و زشتکاری، او را از کیفر عادلانه ما، رهایی نخواهد داد.
خداوند، راه رشد و رستگاری را به شماها الهام بخشد و وسایل پیروزی به مهر و لطف خویش، برایتان فراهم آورد هان ای برادر پر مهر و پر اخلاق و با صفای در محبت! و ای یار و یاور با وفای ما!
این نامه ما بسوی توست، خداوند به چشم بیداریش که هرگز آن را خواب نمی‎گیرد، تو را حفظ کند، این نامه را نگهدار و آنچه را برایت نگاشته‎ایم به کسی نشان مده و هیچ کسی را از محتوای آن آگاه مساز و آنچه در این نامه است تنها به افراد مورد اعتماد خویش بازگو و به خواست خداوند پیروان ما را به عملکرد بر طبق محتوای آن، سفارش کن و درود خدا بر محمد و خاندان پاک و پاکیزه‎اش باد!

نامه سوم:

درود خدا بر تو ای یاری رسان حق!
درود خدا بر تو ای یاری رسان حق! و آن که با گفتار راستین و شایسته، مردم را بسوی حق فرا می‎خوانی!
ما در نامه خویش به سوی تو، خدای جهان آفرین را که خدایی جز او نیست (و) خدای ما و خدای نیاکان (گرانقدر) ما است، سپاس می‎گذاریم و از بارگاه با عظمتش بر سرور و سالارمان محمد(صلی الله علیه و آله) آخرین پیام آور خدا و خاندان پاک و مطهرش، درودی جاودانه می‎طلبیم.
و بعد! دوست راه یافته به حقیقت! خداوند بدان وسیله‎ای که به سبب دوستان ویژه خود، به تو ارزانی داشته است، وجودت را حفظ و تو را از نیرنگ دشمنانش حراست فرماید.
ما ناظر نیایش(عارفانه و راز و نیاز پرشور و پراخلاص) تو با خدا بودیم و از خدای جهان آفرین برآورده شدن آن(خواسته‎ات) را خواستیم.
ما اینک در قرارگاه خویش، در مکانی ناشناخته بر فراز قله‎ای سر به آسمان کشیده، اقامت گزیده‎ایم که به تازگی به خاطر عناصری بیداد پیشه و بی ایمان، بناگزیر از منطقه‎ای پر دار و درخت بدین جا آمده‎ایم و بزودی از اینجا نیز به دشتی گسترده که چندان از آبادی به دور نیست، فرود خواهیم آمد و از وضعیت و شرایط آینده خویش تو را آگاه خواهیم ساخت تا بدان وسیله در جریان باشی که بخاطر کارهای سازنده و شایسته‎ات نزد ما مقرب هستی و خداوند به مهر و لطف خود، تو را به انجام و تدبیر این کارهای شایسته توفیق ارزانی داشته است.
از این رو تو – که خدای جهان آفرین با چشم عنایتش که هرگز آن را خواب نمی‎گیرد، وجودت را حفظ کند – باید در برابر فتنه‎ای که جان آنان را که آن را در دل‎هایشان کشته‎اند، به نابودی خواهد افکند، باید بایستی! و باید باطل گرایان بداندیش را بترسانی! چرا که از سرکوبی آنان، ایمان آوردگان، شادمان و جنایتکاران، اندوه زده خواهند شد.
و نشانه حرکت و جنبش ما از این خانه‎نشینی و کناره‎گیری، رخداد مهمی است که در سرزمین وحی و رسالت، مکه معظمه، از سوی پلیدان نفاق پیشه و نکوهیده، رخ خواهد داد، از جانب عنصری سفاک که ریختن خون‎های محترم را حلال شمرده و به نیرنگ خویش، آهنگ جان ایمان آوردگان خواهد کرد، اما به هدف ستمبار و تجاوزکارانه خویش دست نخواهد یافت، چرا که ما پشت سر توحیدگرایان شایسته‎کردار، بوسیله نیایش و راز و نیازی که از فرمانروای آسمان و زمین پوشیده نمی‎ماند، آنان را حفاظت و نگهداری خواهیم کرد.
بنابراین قلب‎های دوستان ما به دعای ما به بارگاه خدا، آرامش و اطمینان یابد و آسوده خاطر باشند که خداوند آنان را بسنده است و گرچه درگیری‎های هراس‎انگیزی، آنان را به دلهره می‎افکند، اما از گزند آن عنصر تبهکار در امان خواهند بود و سرانجام، کار با دست توانا و ساخت تدبیر نیکوی خدا – تا هنگامی که پیروان ما از گناهان دوری گزینند – شایسته و نیکو خواهد بود.
هان ای دوست پراخلاص که همواره در راه ما بر ضد بیدادگران در سنگر جهاد و پیکاری! خداوند همانسان که دوستان شایسته‎کردار پیشین ما را تأیید فرمود، تو را نیز تأیید نماید! ما به تو اطمینان می‎دهیم که هر کس از برادران دینی‎ات، پروای پروردگارش را پیشه سازد و آنچه را به گردن دارد به صاحبان حق برساند، در فتنه نابود کننده و گرفتاری‎های تیره و تار و گمراهگرانه، در امان خواهد بود و هر آن کس که در دادن نعمت‎هایی که خداوند به او ارزانی داشته، به کسانی که دستور رسیدگی به آنان را داده است، بخل ورزد، چنین کسی در این جهاد و سرای دیگر، بازنده و زیانکار خواهد بود.
دوست واقعی! اکر پیروان ما – که خدای آنان را در فرمانبرداری خویش توفیق ارزانی بدارد – براستی در راه وفای به عهد و پیمانی که بر دوش دارند، همدل و یکصدا بودند، هرگز خجستگی دیدار ما از آنان به تأخیر نمی‎افتاد و سعادت دیدار ما، دیداری بر اساس عرفان و اخلاص از آنان نسبت به ما، زودتر روزی آنان می‎گشت.
از این رو (باید بدانند که) جز برخی رفتار ناشایسته آنان که ناخوشایند ما است و آن عملکرد را زیبنده اینان نمی‎دانیم، عامل دیگری ما را از آنان دور نمی‎دارد.
خداوند ما را در یاری بسنده و نیک، کارساز است و درود او بر سالار و هشدار دهنده ما محمد(صلی الله علیه و آله) و خاندان پاکش باد!

پی‌نوشت‌ها:

۱٫ احتجاج ج ۲، ص ۵۹۷، بحارالانوار، ج ۳، ص ۱۷۵٫

———————————————————————

پژوهشی مختصر در مورد این نامه ها :

شیخ طبرسی رحمه الله در کتاب « الاحتجاج » دو نامه ای را که از ناحیه ی مقدمه حضرت مهدی علیه السلام برای شیخ مفید رحمه الله فرستاده شده نقل کرده است . در این دو نامه اشاره به برخی مطالب صحیح و عالی شده و نیز از برخی مسائل به طور رمز و اشاره خبر داده است . (۱)
نامه ی اول در اواخر ماه صفر سال ۴۱۰ هجری سه سال قبل از وفات شیخ مفید رحمه الله به دست او رسید است . و نامه ی دوم در سال ۴۱۲ هجری یعنی یک سال قبل از وفات شیخ به دست او رسیده است . و این درحقیقت بعد از گذشت هشتاد سال از وفات شیخ علی بن محمد سمری سفیر چهارم است که همان انتهای غیبت صغری و شروع کبری غیبت بری در سال ۳۲۹ هجری است .
فرستنده ی نامه اول می گوید : این نامه ی را از منطقه ای که متصل به حجاز است آورده است . و از این کلام استفاده می شود که امام در آن هنگام در نواحی حجاز ساکن بوده است ، و این نامه را توسط برخی از خواص برای شیخ نواحی حجاز ساکن بوده است، و این نامه را توسط برخی از خواص برای شیخ مفید رحمه الله فرستاده اند .
نامه ی دوم نیز در اول ماه شوال سال ۴۱۲ از ناحیه ی مقدسه برای شیخ فرستاده شد . و در روز پنجشنبه ۲۳ ماه ذی حجه همان سال به دست شیخ رسیده است . یعنی سه ماه و هفت روز کم در بین راه در دست قاصد بوده است .
هر دو خطاب به املای حضرت مهدی علیه السلام و خط برخی از ثقات و معتمدین نزد امام زمان علی السلام بوده همان گونه که از ظاهر رساله اولی و نص رساله دوم استفاده می شود . و آخر هر دو نامه ی مزین به چند سطری کم از خط خود امام است که شهادت و گواهی بر صحت نامه است. امام در آن کلمات به شیخ مفید رحمه الله امر می کند تا این رساله را از هر کس مخفی بدارد ، ولی نسخه ای از آن را بردارد تا موثقین از اصحابش بر آن مطلع شده یا شفاهاً به اطلاع آن ها برساند. (۲)

سند دو توقیع

سند این دو توقیع رااز جهاتی میتوان مورد توجه قرار داده و برایاعتبار آن چاره ای اندیشید ، گرچه شیخ طبرسی که تنها ناقل این دو توقیع است آن ها را مرسلاً و بدون سند نقل کرده است .
۱- طبرسی این دو روایت را از مسلمات به حساب آورده که این به نوبه ی خود دلالت بر اعتقاد به صحت سند نزد او دارد . و ممکن است که طبرسی به جهت شهرت و وضوح این دو توقیع ، سند آن ها را حذف کرده است، همان گونه که سند بسیاری از روایات را حذف کرده است .
۲ – مضامین عالی که در این روایت است و نیز خبرهای صادقی که در آن دوبه آن ها اشاره شده نیز از جمله شواهد صدق این دو توقیع و انتساب به حضرت مهدی علیه السلام است .
و امری که موجب ازدیاد و اطمینان به این دو توقیع است این که محدث بحرانی بعد از آن که اشعار منسوب به امام زمان علیه السلام در رثای شیخ مفید را نقل می کند . که بر قبر او نوشته شده بود ، می فرماید : « این اشعار از امام زمان علیه السلام نسبت به شیخ مفید علیه السلام بعید نیست ، بعد از آن که توقعیاتی از ناحیه حضرت علیه السلام برای شیخ فرستاده شد ، توقعیاتی که مشتمل بر تعظیم و اجلال فراوانی بوده است … » .
آن گاه می گوید : « شیخ یحیی بن بطریق حلی در رساله ی نهج العلوم الی نفی المعدوم معروف به « سؤال اهل حلب » دو طریق در تزکیه شیخ مفید ذکر کرده است :
الف ) صحت نقل او از ائمه طاهرین علیهم السلام ، آن طوری که در تصانیف او از مقنعه و دیگر کتب ذکر شده است .
ب ) آنچه را که عموم شیعه روایت کرده و مورد قبول قرار داده است که صاحب الامر – صلوات الله و سلامه علیه و علی آبائه – دو نامه به او نوشته است به این نحو که در هر سال یک نامه ، و عنوان نامه ، « به سوی بردار سدید … » است ، و این بالاترین تعبیر در مدح و تزکیه و ثنای شیخ مفید در گفتار امام امت و جانشین ائمه است .
گفتار ابن بطریق دلالت دارد بر این که این دو توقیع مورد اجماع است . و نیز از کلام طبرسی در مقدمه ی « احتجاج » استفاده می شود که این دو توقیع از قسم احادیثی است که مورد اجماع علما بوده و لذا سند آن دو را ذکر نکرده است .
ابن شهر آشبو در « معالم العلماء » و در ترجمه ی شیخ مفید می گوید :
« صاحب الزمان علیه السلام او را شیخ مفید نامید … ». (۳) ظاهراً مراد او همان چیزی است که در توقیع حضرت به شیخ مفید آمده است . که فرمود : « للأخ السدید و الولی الرشید ، الشیخ المفید … ».
۳- طبرسی در مقدمه ی کتاب « احتجاج » می گوید : « بیشتر روایاتی را که نقل می کنیم سند آن ها را نمی آوریم یا به جهت وجود اجماع بر آن روایت است ، و یا به جهت موافقت آن با دلیل عقل و یا شهرت آن در سیره ها و کتاب ها بین مخالفت و موافق … ».(۴)
این دو توقیع نیز از یکی از این سه احتمالی خالی نیست .
۴ مصلحت عمومی نیز اقتضای صدور چنین نامه ها و توقیعاتی را در اوایل عصر غیبت کبری داشته است .
یکی این که حضرت با این نامه ها به جماعت شیعیانش دستورات لازم را برساند و دیگر این که با فرستادن این نامه ها به دست علمای صالح امثال شیخ مفید رحمه الله ریاست و زعامت او را تثبیت کرده ، مردم را به اطاعت از او در عصر غیبت کبری تشویق کند . همان گونه که در نامه ی خود به ابن بابویه خطاب به او فرمود : « یا شیخی ! یا اباالحسن ».

پی‌نوشت:

۱- احتجاج ، ج۲ ، ص ۵۹۷ – ۶۰۲٫
۲- تاریخ الغیبه الکبری ، ص ۱۴۰ و ۱۴۱٫
۳- معالم العلماء ، ص ۱۱۳ ، رقم ۷۶۵٫
۴- مقدمه ی احتجاج ، ص ۱۴٫

منبع: کتاب غیبت کبری

دلیل غیبت حضرت ولیّ عصر(عج)

 

دلیل غیبت حضرت ولی ّعصر(ع):

«برای قائم دو غیبت هست که در یکی از آنها در موسم حج حاضر می شود و مردم را می بیند در حالی که او را نمی بینند».

«تحقیقاً که امر غیبت، آزمایشی است از جانب خدای عزّ و جلّ که خلقش را بدان بیازماید»

امام عصر(ع) در نامه ای به محمدبن عثمان(از نوّاب چهارگانۀ ایشان در غیبت صغری)می فرماید:«...و اما علت غیبت، همانی است که خداوند عزّ وجلّ می فرماید: ای کسانی که ایمان آورده اید، نپرسید از چیزهایی که اگر آشکار گردد، آزارتان دهد. و از دیگر علل آن است که در گردنم(هیچ گونه) بیعتی از طاغیان زمان نباشد و من خروج خواهم کرد در حالی که بیعت احدی از طواغیت بر گردنم نباشد*. اما وجه انتفاع مردم در غیبتم، مانند انتفاع از خورشید است هنگامی که ابرها روی آن را پوشیده باشند...».

*امام قائم(ع) هیچ حکومتی را حتی از روی تقیّه هم به رسمیت نشناخته و نمی شناسد و مأمور به تقیّه از حاکمی و سلطانی نیست و تحت حکومت و سلطنت هیچ ستمگری در نیامده و در نخواهد آمد و وقتی ظهور فرماید بیعتی با کسی ندارد.

در مورد غیبت پیش از هر چیز باید گفت که بنا بر فرمایش معصومین، امر غیبت سرّی از اسرار الهی است چنان که امام صادق(ع) فرموده اند:«امر غیبت چون ماجرای حضرت موسی و حضرت خضر(علیهما السلام) است، چنان که پس از اتمام درس مخصوص موسی(ع)، سرّ اعمال خضر(ع) آشکار گردید»

بنابر این تمامی اسرار غیبت بر ما هویدا نیست، اما شاید بتوان برخی از دلایل آن را این گونه بر شمرد: دانشمند بزرگ خواجه نصیرالدین طوسی دربارۀ حضرت مهدی(ع) نوشته است: «وجودهُ لطفٌ و تصرُّفُهُ لطفُ آخر و غیبتهُ مِنّا... وجود امام عصر(ع) لطفی است از جانب خداوند، و تصرّف او در عالم ماده و معنا لطفی است دیگر، و اما غیبت او از ماست».

غیبت حضرت مهدی(ع) نه از خدای سبحان است و نه از آن حضرت، بلکه از مکلّفین و مردم است و آن تمکین نداشتن مردم از امام است. موقعی که سبب غیبت زائل گردد ظهور واقع می شود. ممکن است رمز اساسی غیبت در همین نکته نهفته باشد؛ سرپیچی و طغیان بشریت و عدم اطاعت از اوصیای پیامبر اسلام(ص). تخلّف و عدم حمایت مردم از امامان پیشین نشانگر آن است که مردم نمی خواسته اند زیر بار حکومت عدل اسلامی بروند. در چنین وضعیتی، غیبت امری طبیعی است... از این رو امام(ع) غایب خواهد بود و به وظایف خود به طور پنهانی عمل می کند تا زمینه ظهورش فراهم آید. آن وقت مردم جهان درخواهند یافت که علت غیبت در وجود خودشان نهفته بوده و از آن غافل بوده اند و چنانچه پیش تر خود را اصلاح می كردند، امام بر آنان ظاهر می شد

دلیل عدم همکاری امام صادق(ع)با ابومسلم خراسانی در نبردهای وی با امویان و رد پیشنهاد وی نیز احتمالاً همین امر بود، چرا که امام(ع) کماکان در جامعه رشد و شایستگیِ حکومت حقّه را نمی دیدند. ابو مسلم خراسانی نامه ای به امام صادق (ع) می نویسد و مُصرّانه می خواهد كه او را یاری و تأئید كند یا برایش نیرو بفرستد. امام(ع) در پاسخ می‌فرماید: «نه تو از یاران ما هستی و نه دوران، دوران قیام ماست».

امام باقر(ع)فرمود: «هنگامی که خدای تعالی بر خلقش خشم گیرد، ما را از مجاورت ایشان دور می سازد» امیرالمؤمنین(ع) نیز به جامعۀ اسلامی چنین هشدار داد: «...اگر مرا از دست دادید، در کارهای ناخوشایند و دشواریهای صعب افتادید».

پس از رحلت پیامبر اسلام(ص) امّت اسلامی در دو راهیِ خداپرستی و هواپرستی، راه دوم را انتخاب کرد و با رویگردانی از وصیّ رسمی رسول و امام برگزیدۀ الهی، امامت را به خلافت تبدیل نمود. ربع قرن بعد، به لطف الهی خلافت رسول خدا(ص) به مدار اصلی آن یعنی وصایت و امامت بازگشت اما مردم، عدل امام معصوم را تحمل نکرده و از یاری امیرالمؤمنین(ع) سر باز زدند تا آن حضرت به شهادت رسید*. امّت اسلامی دومین وصیّ پیامبر اسلام(ص) حضرت مجتبی را نیز در برابر دشمن تنها گذارد و آن حضرت برای حفظ جان شیعیان مجبور به پذیرش صلح گشته و خانه نشین گردید. بیست سال بعد فرصتی دیگر در اختیار جامعۀ اسلامی قرار گرفت تا با یاری امام حسین(ع) کار را به مدار اصلی آن باز گردانند اما هوی پرستی و حبّ دنیا ایشان را بر آن داشت که به آن حضرت نیز خیانت کرده و وی را در برابر دشمن تنها گذارند در حالی که از ایشان برای پذیرش رهبری جهاد با حکومت غاصب اموی دعوت به عمل آورده بودند. بدین ترتیب جامعه لیاقت حکومت عدل الهی تحت ولایت معصوم را از دست داده و بر اساس سنت الهی که «این گونه بعضی ظالمین را به بعضی دیگر وا می گذاریم» و «چنان كه هستيد بر شما حكومت كنند» (حديث نبوي)، مقدّرات مردم به حکام ستمگر اموی و مروانی و عباسی وا نهاده شد.

*امیرالمؤمنین(ع) از عدم آمادگی و شایستگی مردم برای حکومت معصوم آگاه بود، اما در آن برهۀ بسیار حساس، به ارادۀ الهی، برای احیای سیرۀ پیامبر(ص) و تمایز حق از باطل و برای به تصویر کشیدن نمونۀ کشورداری آل محمد(ص) برای بشریت، درخواست مردم را پذیرفت.

ابوحمزۀ ثُمالی خدمت امام باقر(ع) عرض کرد: «یا سیّدی، امیرالمؤمنین(ع)فرموده بودند: در سال 70 برایتان گشایشی خواهد بود، چرا این گشایش حاصل نگردید؟ امام(ع)فرمودند: «اگر مردم متوجه امام زمان خود می شدند، قرار بود در آن سال کار به مسیر اصلی یعنی امامتِ امام بازگردد، ولی با تنها ماندن سیدالشهداء(ع) و شهادت ایشان در کربلا(در سال 61 هجری) این امر تا سال 140 به تأخیر افتاد. تا آن سال آن قدر مردم در حفظ اسرار و تعهدی که نسبت به امام زمان خود داشتند بی توجهی کردند که این موعد هم به تأخیر افتاد و نزد ما زمان مشخص دیگری برای این مهم نیست»

عدم بلوغ فکری و عقلی جامعه همچنان ادامه یافت و اوصیای پیامبر اسلام(ص) یکی پس از دیگری مظلومانه زیستند و به شهادت رسیدند تا دور امامت بر دوازدهمین امام الهی و آخرین وصیّ پیامبر اسلام(ص) قرار گرفت اما از آن روی که جامعۀ بشری هنوز آمادگی پذیرش عدالت مطلق و گردن نهادن محض به فرامین الهی را نداشت،حکم غیبت طولانی بر آن حضرت قرار گرفت و بنابر حکمِ «خداوند سرنوشت قومي را دگرگون نكند تا آن قوم خود دگرگون شوند» این غیبت تداوم خواهد داشت تا آن هنگام که جامعۀ انسانی با رسیدن به کمال عقلی، آمادگی کامل برای پذیرش حق و عدالت را بیابد؛

ماتم غیبت خــود بر دل مخلـوق نهــاد با نهان گشتـن او موسم هجـران آمد

بر تماشای رُخش چشم بشر تاب نداشت پرده افکنـد به رخساره و پنهــان آمد

خسـروا کی ز پسِ ابـر سر آری تو برون تا بگوینـد که آن ناظــم دوران آمـد

جامعۀ انسانی به سیر کنونی خود ادامه خواهد داد و به طور طبیعی نسل اندر نسل به انحطاط بیشتری مبتلا خواهد گردید تا سرانجام با انفجار همه جانبۀ «آشفتگی بزرگ» در آخرالزمان و فرآیند تصفیۀ بزرگ(که دو سوم از جمعیت زمین را قربانی خواهد نمود) مواجه گشته و به ستوه آید و با چشيدن طعم تلخ حاكميت شيطان و مشاهدۀ نتایج هوی پرستی و خودپرستیِ هفت هزار سالۀ تاریخ خود، برای همیشه از غفلت بیدار شده و حقیقتاً پذیرای عدل و خداپرستی گردد. اميرالمؤمنين(ع) در اين رابطه مي فرمايد: «طلب عدالت شدت مي گيرد و اشتياق به ظهور مصلح هر لحظه افزون مي گردد».

 آن حضرت پس از ظهور و برپایی حکومت عدل الهی و ایجاد بهشت زمینی برای بشریت، در پایتخت خود(کوفه) خطاب به مردم می فرماید: «اگر جدّم علی(ع) را یاری می کردند، این دولت به تأخیر نمی افتاد».

امیرالمؤمنین(ع) می فرماید: «او هواپرستی را به خداپرستی باز می گرداند، پس از آن که خداپرستی را به هواپرستی بازگردانده باشند. رأی ها را به قرآن باز می گرداند، پس از آن که قرآن را به رأی های خود بازگردانده باشند...آگاه باشید که فردا، فرمانروایی که از این طایفه نیست عاملان حکومت را به جرم کردار زشتشان بگیرد. زمین گنجینه های خود را برون افكنَد و کلیدهای خویش. پس سیرة عدل را به شما بنماید و آنچه از کتاب و سنّت مرده است زنده فرماید»

حسین بن روح(ره)، سومین نایب رسمی امام عصر(عج) گفت: «به خدای که صاحب این امر هر سال در موسم حج حاضر است و مردم را می بیند و می شناسد و مردم نیز او را می بینند اما نمی شناسند».

امام عصر(عج) در دورۀ غیبت قابل رؤیت، قابل دیدار، و قابل ملاقات است. امام صادق(ع) فرمود: «مردم مانند برادران یوسف(ع)، امام زمان(ع) را می بینند. به خدا قسم امام زمان روی فرش مجالس مردم راه می رود. در کوچه و خیابان و بازار میان مردم راه می رود. مردم ایشان را می بینند اما نمی شناسند، اما امام زمان آنها را می شناسد. چون ایشان ظهور فرماید، مردم با انگشت اشاره می کنند و می گویند: ما این آقا را در شهر دیده بودیم... ولی نشناختیم».

اعضای هیئت امنای مسجد «سیده نرجس»(به نام مادر بزرگوار حضرت ولیّ عصر) در لبنان، با قسم مؤکّد نقل کرده اند که در یک محرّم به نام حضرت ابوالفضل(ع) مؤمنین را اطعام می کردند و صندوقی جهت دریافت کمکهای افراد در مورد این امر گذارده بودند. هنگامی که قفل صندوق را گشودند، با کمال شگفتی نامه ای را به همراه یک شکلات بزرگ در آن یافتند در حالی که آن نامه و شکلات به هیچ وجه با روزنۀ کوچک صندوق هماهنگی نداشت و تنها کلید صندوق نیز در اختیار هیئت امنا بود. در نامه نوشته شده بود: «بسم اللّه الرحمن الرحیم؛ قُلِ اعمَلوا فَسَیَری اللّهُ عَمَلکُم و رسولهُ والمُؤمنون؛ صدق اللّهُ العلیُّ العظیم. أنأ المهدیُّ المنتَظَر. أقَمتُ الصلاهَ فی مسجدکم و أکَلتُ ممّا أکَلتُم و دَعَوتُ لکُم؛ فَادعُوا لی بِالفَرَج... بسم اللّه الرحمن الرحیم؛ بگو عمل کنید که به زودی خدا و رسول او و مؤمنین عمل شما را خواهند دید؛ راست گفت خدای بلندمرتبۀ بزرگ. من مهدی منتظَر هستم. در مسجد شما نماز خواندم؛ و از آنچه شما خوردید، خوردم؛ و برایتان دعا کردم؛ شما هم برای من دعا کنید به دعای فرج». مدتی بعد یکی از علمای ربّانی در حرم مطهّر امام رضا(ع) به محضر امام عصر(عج) مشرّف شد و دربارۀ آن نامه سؤال کرد. حضرت فرمودند: «بله، آن نامه از ماست. سپس فرمودند: عمل کنید و بدانید که ما شاهد بر اعمال شما هستیم». لازم به ذکر است که اعمال شیعیان هر دوشنبه و پنج شنبه پیش از غروب آفتاب، بر امام عصر(ع) عرضه می گردد؛ «فَسَیَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ».

علی بن مهزیار برای دیدار امام عصر(ع) بیست سفر به مکه رفت. در سفر بیستم، قاصد آن حضرت نزد وی رسید تا وی را به محضر ایشان ببرد. قاصد از علی بن مهزیار سؤال کرد: یا اباالحسن ما الذی تُرید؟ ای ابوالحسن، چه می جویی؟ پاسخ داد: اُریدُ الامامَ المحجوبَ عنِ العالم...امامی را می جویم که از عالمیان محجوب است. قاصد گفت: غلط پاسخ دادی، و ما هو المحجوبُ عنِ العالم و لکن حَجَبَهُ سوءُ اعمالکُم، او محجوب از عالم نیست بلکه سوء اعمالتان شما را از ایشان محجوب کرده است. علی بن مهزیار می گوید: خدمت حضرت رسیدم و نشستم. حضرت فرمود: «یا ابالحسن ما الذّی بَطَأَ بِکَ عَنّا الی الآن. قَد کُنّا نَتَوَقَّعُکَ لیلاً و نهاراً... چه چیز تو را باز داشت از رسیدن به حضور ما تا اکنون؟ ما شب و روز منتظر تو بودیم»*. علی بن مهزیار می گوید من پاسخ دادم: یابن رسول اللّه، در نوزده سفر گذشته قاصد شما به دنبالم نیامد و من بلد نبودم بیایم. می گوید: حضرت دیده بر زمین دوختند و با انگشت شریفشان روی زمین خط می کشیدند. پس سر مبارک بلند کردند و فرمودند: «قاصد نیامد؟! لا و لکنَّکُم کَثَّرتُمُ الاموال و تَجَبَّرتُم علی ضُعَفاءِ المؤمنین و قَطَعتُم الرَّحِم الَّذی بَینَکُم فَاَیُّ عُذرٍ لَکُم؟ نه بلکه در پی افزونی اموال هستید و بزرگی نمودن در برابر ضعفا از میان مؤمنین و قطع رحم میان خود، این چه عذری است برای شما؟». پس گفتم: آقای من، توبه کردم... فرمود: «علی بن مهزیار، اگر استغفار شما برای یکدیگر نبود، ما رحمتمان را از شما قطع می کردیم و لطف و عنایتمان را از شما می بردیم...».

* خداوند در حدیثی قدسی می فرماید: «لَو عَلِمَ المُدبَرونَ کَیفَ اشتیاقی بِهِم و انتظاری لَهُم لماتوا فِیَّ شوقاً... اگر پشت کنندگان به من می دانستند که با چه اشتیاقی در انتظار بازگشت ایشان هستم، از شوق قالب تهی می کردند».

«امروز انسان مداری یا اومانیسم به معنای منفی آن، بر ساحتهای مختلف اندیشه های بشری استیلا یافته است. امروز بشریت خود را به جای خدا، محور هستی قرار داده است(مصداق بارز آیۀ شریفۀ «أرَأیت مَن إتّخذَ الههُ هواه...آیا دیدی کسی را که هوسش را خدا گرفت» به شکل مطلق، در این قرن نفرین شده و در مکتب خودپرستیِ اومانیسم نمایان شده است. این مکتب محکوم به سقوط است. نماد سقوط در اثر خودبینی و خودپرستی در نظام خلقت، ابلیس است). در جامعۀ انسان مدار، امام معصوم نقش و جایگاهی ندارد زیرا در جامعه ای که انسان خود منتهای آرمانها و قبلۀ ایده آلها قرار گیرد، امام به کدام مبدأ می تواند رهبری نماید؟ امام در جامعه ای امامت می کند که خدا مدار باشد؛ در جامعه ای که میزان و محور، توحید باشد نه توهّمات و امیال و خواسته های پست نفسانی...جامعۀ بشری باید استعداد سخن و عمل و برنامه های حضرت را پیدا کند. بشریت باید قید تمام ایسم ها و ایدئولوژی های ناقص و منحرف خود را زده باشد(کما این که بشریت، امروز شکست کامل بسیاری از مکاتب پدید آمده در دو قرن اخیر را پذیرفته است). نظام های اقتصادی چه کاپیتالیسم و چه سوسیالیسم باید طرح های خود را ارائه نموده باشند. باید نظریه پردازی چون فوکویاما، دموکراسی و لیبرالیسم را پایان تاریخ بشریت بنامد و باید نظم نوین جهانی که نتیجه اش جنگ تمدنهاست طرح شود، آنگاه بشر حیران سر در گریبان فرو ببرد و بگوید: چه باید کرد؟ چرا به اینجا رسیدیم؟...آنگاه بشریت تمنّای آن رهبر الهی را بنماید. این همان زمان موعود است که جانها مستعد این امر شده اند زیرا مجازها خود را نشان داده اند و لحظۀ آن فرا رسیده است که حقیقت آشکار و ظاهر شود»



 

زمان ظهور:
پیامبر خدا (ص) قیام امام مهدی(ع) را به قیامت تشبیه کرده و فرمود:«قیام و ظهور مهدی(ع) به روز قیامت می ماند که ناگهان فرا می رسد».
عظمت آن روز به قدری است که بر آسمانها و زمین سنگینی می کند. پیامبرخدا (ص) بزرگی قیام مهدی را به روز قیامت تشبیه کرده و فرموده است:«قیام او مانند برپایی روز قیامت است و جز خداوند زمان آن را آشکار نمی کند. قیام او بر آسمانها و زمین سنگینی می کند و فرا نمی رسد مگر ناگهان».

«كسانی كه وقتی برای ظهور تعیین می كنند دروغ می گویند. ما اهل بیت وقتی برای آن تعیین نمی كنیم. خداوند اراده فرموده است كه با هر وقتی كه وقت گزاران تعیین كنند مخالفت فرماید».

«قائم در سال وتر (فرد) ظهور خواهد کرد، سال یک یا سه یا پنج یا هفت یا نه»

«به اسم قائم در شب بیست و سوّم ماه رمضان ندا داده خواهد شد و در روز عاشورا قیام خواهد کرد و آن روزی است که حسین بن علی(ع) در آن روز به شهادت رسید».

«قائم ما اهل بیت در روز جمعه قیام می کند»

«هیچ نوروزی نیست مگر که ما در آن روز در انتظار فرج هستیم؛ نوروز از روزهای ما و شیعیان ماست».

«در کتاب المختصر تألیف حسن بن سلیمان(شاگرد شهید اول)، روایت شده که حدیثی به خط حضرت امام حسن عسکری(ع) بدین عبارت یافته اند که نوشته بودند:...به زودی چشمه های آب زندگانی برای آنان(شیعیان) پس از چشیدن عذاب آتش ها ظاهر می شود و این در وقتی است که سالها، به میزان عددِ الم و طه و طس ها برسد.مجلسی می نویسد: احتمال دارد که مقصود حضرت، همۀ الم ها و سایر حروف مقطعه ای باشد که الم بر سر آنهاست؛ مثل المص و المر، زیرا تمام آنها با طه و طس ها به 1195 می رسد... ضمناً باید دانست که این گونه وقت ها، بر فرض اصالت روایات، با منع از تعیین وقت منافات ندارد زیرا روایاتی که از تعیین وقت نهی کرده، مقصود تعیین وقت به طور حتم است، نه تعیین وقتی که احتمال حصول بداء یا تغییر در آن برود».

* جمع 1195 با 255(سال ولادت قائم علیه السّلام) عدد 1450 را به دست می دهد، بنابر این، این روایت احتمالاً جنبۀ دیگری از اسرار حروف مقطعۀ قرآن را آشکار می کند. اما باید توجه داشت که: «این گونه اخبار که در آن از حروف مقطعۀ اوائل سور یا از رمز و اشاره به بعضی از سالها اشاره رفته است، در کتب شیعه بسیار کم، و مخالف انبوه اخبار صریح و معتبر دیگری است که فرموده اند:جز خداوند کسی وقت ظهور امام را نمی داند»-مهدی موعود؛ علی دوانی. باید توجه داشت که ممکن است که تمامی علائم ظهور نیز آشکار شود اما ظهور به تأخیر افتد و یا بر عکس، در امر ظهور تعجیل حاصل گردد. اصولاً مسألۀ زمان ظهور از مقولات غیب محسوب شده که کنجکاوی و کاوش پیرامون آن برای انسان، از نظر معنوی خطرناک است.

«در پیشاپیش ظهور مهدی ما دو نشانۀ بزرگ دیده می شود: خسوف ماه در پنجم آن و کسوف خورشید در پانزدهم ماه. از وقتی که خداوند حضرت آدم را به این دنیا فرستاده چنین واقعه ای رخ نداده است. بنابر این دیگر اعتباری برای منجمان باقی نخواهد ماند»

«آنان که در این باره(ظهور) شتاب می کنند هلاک می شوند و آنان که با ایمان ثابت انتظار آن روز را می کشند نجات می یابند و اینان همچون سنگری بر جای خود استوارند و مسلماً پس از این اندوه، پیروزیِ عجیبی است».

خدای تعالی یک سرِ رشتۀ فرج را در دست امّت قرار داده است. امام صادق(ع)دربارۀ لزوم دعا برای فرج فرمود:«وقتی عذاب و سختی بر بنی اسرائیل طولانی گردید، چهل روز به درگاه خداوند گریه و ناله کردند. خدای متعال به موسی و هارون(علیهماالسلام)وحی فرمود که آنان را از دست فرعون نجات دهند و این در حالی بود که از چهارصد سال، یکصد و هفتاد سال باقی مانده بود. خداوند به دعای بنی اسرائیل از آن یکصد و هفتاد سال صرف نظر فرمود».امام(ع)آنگاه فرمود:«اگر شما شیعیان نیز چنین تضرّع و زاری نمایید، خداوند فرج ما را می رساند ولی اگر دست روی دست بگذارید، هنگامی که کارها به نهایت رسد، گشایش فرا خواهد رسید»

لازم به ذکر است که انتظار ظهور و دعا برای تعجیل در امر فرج، از سفارشات بسیار مؤکّد در اخبار شیعه بوده و اجر فراوانی بر آن مترتّب است و علماء بر اساس بیانات معصومین تا یکصد اثر از آثار بزرگ آن را بر وجود مؤمنان در دنیا و آخرت، در کتب خود آورده اند.

*لطفاً رجوع کنید به کتاب مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم، تألیف مرحوم آیت الله سیدمحمدتقی موسوی اصفهانی. شیخ رجبعلی خیاط(ره)، از عرفای معاصر شیعه، توصیه کرده است که: «حتی المقدور از خداوند جز فرج امام عصر(عج) را نخواهید». اعضای هیئت امنای مسجد «سیده نرجس»(به نام مادر بزرگوار حضرت ولیّ عصر) در لبنان، با قسم مؤکّد نقل کرده اند که در یک محرّم به نام حضرت ابوالفضل(ع) مؤمنین را اطعام می کردند و صندوقی جهت دریافت کمکهای افراد در مورد این امر گذارده بودند. هنگامی که قفل صندوق را گشودند، با کمال شگفتی نامه ای را به همراه یک شکلات بزرگ در آن یافتند در حالی که آن نامه و شکلات به هیچ وجه با روزنۀ کوچک صندوق هماهنگی نداشت و تنها کلید صندوق نیز در اختیار هیئت امنا بود. در نامه نوشته شده بود:«بسم اللّه الرحمن الرحیم؛ قُلِ اعمَلوا فَسَیَری اللّهُ عَمَلکُم و رسولهُ والمُؤمنون؛ صدق اللّهُ العلیُّ العظیم. أنأ المهدیُّ المنتَظَر. أقَمتُ الصلاهَ فی مسجدکم و أکَلتُ ممّا أکَلتُم و دَعَوتُ لکُم؛ فَادعُوا لی بِالفَرَج... بسم اللّه الرحمن الرحیم؛ بگو عمل کنید که به زودی خدا و رسول او و مؤمنین عمل شما را خواهند دید؛ راست گفت خدای بلندمرتبۀ بزرگ. من مهدی منتظَر هستم. در مسجد شما نماز خواندم؛ و از آنچه شما خوردید، خوردم؛ و برایتان دعا کردم؛ شما هم برای من دعا کنید به دعای فرج».مدتی بعد یکی از علمای ربّانی در حرم مطهّر امام رضا(ع) به محضر امام عصر(عج) مشرّف شد و دربارۀ آن نامه سؤال کرد. حضرت فرمودند:«بله، آن نامه از ماست. سپس فرمودند: عمل کنید و بدانید که ما شاهد بر اعمال شما هستیم»



1- 59 نكته در مورد امام زمان(ع)، مؤسسۀ فرهنگی انتشاراتی نصر(با تلخیص).

2 - ملل و نحل شهرستانی؛ ج1، ص154.

3- بحارالانوار؛ ج24.

4 -غیبت نعمانی؛ص199.

5- راهی به سوی نور؛ص82(با تلخیص).

6- تبصره الولی فی من رای القائم المهدی؛ سید هاشم بحرانی(با تلخیص).

7- اصول کافی؛ ج2.

8-انعام؛ 129[8]

9 -نهج البلاغه؛ خطبۀ 138.

10- برگرفته از «دولت موعود»؛ دکتر محمدعلی انصاری(با تلخیص و اندکی تغییر).

مهرتو را به عالم امكان نمی‌دهم

اين گنج پربهاست من ارزان نمی‌دهم

گرانتخاب جنّت و كويت بمن دهند

كوى تو را به جنّت رضوان نمی‌دهم

نام تو را بنزد اجانب نمی‌برم

اين اسم اعظم است به ديوان نمی‌دهم

جان می‌دهم بشوق وصال تو يا حسين

تا بر سرم قدم ننهى جان نمی‌دهم

اى خاك كربلاى تو مهر نماز من

آن مهر را به  ملك سليمان نمی‌دهم

ما را غلامی‌تو بود تاج افتخار

اين تاج رابه افسر شاهان نمی‌دهم

دل جايگاه عشق تو باشد نه غير تو

اين خانه خداست به شيطان نمی‌دهم

گرجرعه اى ز آب فراتم شود نصيب

آن جرعه را به چشمه حيوان نمی‌دهم

معارف عمیق مهدویت ضامن سلامت و سعادت جامعه و فرد فرد انسان‌هاست، اعتقاد به بشارت‌های پیامبران گذشته و ائمه دین(ع) افراد با انگیزه و پرتوانی را در جامعه می‌تواند پرورش دهد، باور به حضور امامی ناظر بر اعمال، از جنبه فردی موجب پاک نگاه داشتن روح و پیراستن اعمال از زشتی‌هاست و از جنبه اجتماعی باعث هم‌دلی مؤمنان و ایستادگی در برابر ظالمان می‌شود، کارکرد وسیع و عمیق آموزه‌های مهدوی، جذابیت خاص موضوع را نشان می‌دهد، به همین دلیل، قشرهای مختلف جامعه پرسش‌های بسیاری در این موضوع دارند که لزوم پاسخگویی صحیح به آن‌ها از راهی مطمئن بر کسی پوشیده نیست.

پژوهشکده مهدویت در کتاب «مهدویت، پرسش‌ها و پاسخ‌ها» به برخی از شبهات این گونه پاسخ می‌دهد:

*چرا ما نمی‌توانیم سرورمان امام زمان (عج) را ببینیم؟
ـ پنهان بودن حضرت حجت(عج) از دیدگان عمومی، براساس روایات، حکمت‌های فراوانی دارد که بعضی از آن‌ها گفته شده و بسیاری از آن‌ها نیز فقط در زمان ظهور حضرت درک می‌شود.

بنابراین این حکمت‌ها ایجاب می‌کند که کسی نتواند در زمان غیبت کبرا حضرت را به طور معمول مشاهده کند و با او ارتباط داشته باشد؛ مگر در مواردی خاص که به طور استثنایی، بنا به مصالحی، خداوند چنین اجازه‌ای می‌دهد، در این موارد هم دیدار حضرت به صورت ناشناس یا شناخته شده فقط برای برخی افراد است؛ نظیر این که در مواردی، حضرت صلاح بداند بعضی بیماران را شفا دهد، نیازهای علمی افراد را پاسخ دهد، گم شده‌ای را هدایت کند و....

نکته مهم در مورد مسئله دیدار حضرت این است که خود امام زمان(عج) و دیگر معصومان (ع) هیچ‌گاه ما را موظف نکرده‌اند، درصدد جست‌وجوی دیدار حضرت باشیم؛ گرچه به ما توصیه فرموده‌اند از فراق، دوری و محرومیت ایشان به شدت محزون و اندوهگین شویم، پس آنچه از ما خواسته‌اند، عمل به وظایف دینی، فردی و اجتماعی است، نه چیز دیگر.

*بعضی از افراد ادعا دارند امام زمان(عج) را در خواب دیده‌اند؛ به نظر شما آیا باید سخن آنها را پذیرفت؟
ـ ما هم اکنون در دوران غیبت کبرای امام مهدی (عج) به سر می‌بریم، این دوران هم‌چنان که از عنوان آن پیداست، زمان پنهان بودن امام مهدی(عج) از دیدگاه همه است و کسی توفیق ملاقات حضرت را ندارد؛ امام در موارد استثنایی، کسانی که از نظر تقوا و فضیلت مراتب عالی داشته باشند، این سعادت را می‌یابند که جمال نورانی آن حضرت را ببینند، البته این گروه، اندک و انگشت شمارند.

از این رو، در دوران غیبت کبرا و به مقتضای غایب بودن حضرت، روال طبیعی این است که کسی حضرت را نبیند و ملاقات با آن حضرت جنبه استثنایی دارد.

بنابر این ما هم باید بنا را بر این بگذاریم که کسی حضرت را ندیده است و اگر کسی هم ادعای ملاقات کرد، تنها در صورتی که مطمئن شویم از نظر معنویت مراتب بالایی دارد، سخن او را می‌پذیریم.

در این باره توجه شما را به دو نکته جلب می‌کنیم:

1 ـ تقوا و معنویت چیزی نیست که بتوان آن را از ظاهر افراد و با برخوردی معمولی شناخت، بنابراین در مقام پی بردن به تقوا و فضیلت، به ظاهر افراد اعتماد نکنید، البته منظور این نیست که مردم سوء‌ظن داشته باشید، اما چون شرط ملاقات با امام مهدی(عج) داشتن مراتب عالی تقواست تا به این شرط یقین پیدا نکردید، ادعای کسی را باور نکنید.

2 ـ اساساً کسانی که اهل تقوا و فضیلت‌ هستند و توفیق شرف‌یابی به محضر مبارک امام زمان(عج) را می‌یابند، رازدار و سِر نگه دارند، روش بزرگان در طول تاریخ هم این بوده که برای پرهیز از شهرت و جلب نکردن توجه دیگران، ملاقات خود را مخفی ‌داشته‌اند و تنها در صورت ضرورت یا موردی که مصلحت مهمی در میان بوده، آن را برای دیگران ابراز می‌کردند.

بنابر این باید به کسانی که ادعای شرف‌یابی به محضر امام مهدی(عج) را دارند و همیشه از ملاقات و ارتباط با آن حضرت دم می‌زنند، سوء‌ظن داشته باشیم؛ مگر اینکه با رفت و آمد و ارتباط پیوسته و چندین ساله، او را کاملاً بشناسیم و در تقوا و فضیلت او کم‌ترین تردیدی نکنیم، توجه داشته باشیم که فراوان‌ هستند شیادانی که دنبال کسب جاه و مقامند و در راه رسیدن به شهرت و مقام، از عواطف و احساسات پاک مردم نیز نمی‌گذرند؛ پس باید مواظب باشیم بازیچه دست چنین افرادی نشویم.

البته باید به این نکته نیز توجه داشت که بعضی افراد که ادعای ارتباط و ملاقات با امام عصر(عج) را دارند، افرادی ساده و بدون کلک هستند، ولی چون زودباور و تا حدودی خیالاتی هستند، زود یقین پیدا می‌کنند، بنابر این ادعاهای چنین افرادی با این که پذیرفتنی نیست (چرا که دچار خیالات شده و مثلاً یکی از مؤمنان و صالحان را دیده و خیال کرده‌اند او امام زمان (عج) است)، اما چون قصد و غرض سوئی هم ندارند، گناه‌کار نیستند. البته ادعای آنها برای ما حجت و دلیل نمی‌شود و نمی‌توانیم به چنین ادعاهایی ترتیب اثر بدهیم، مگر آنکه همراه با شواهد و قرینه‌های معتبر باشد.

*بعضی از افرادی که صلاحیت ندارند، ادعا می‌کنند امام زمان (عج) را دیده‌اند، چگونه می‌توان حرف آنها را قبول یا رد کرد؟ نوری که در بعضی از زمان‌های خاص مانند شب قدر یا در مکان‌های خاص مانند امام‌زاده دیده می‌شود، آیا دلیل بر حضور یا گذر امام است؟

ـ ادعای دیدن امام زمان(عج) از افراد بی‌صلاحیت، بی‌هیچ وجه قابل اعتماد نیست، حتی دیدن نور در شب‌ها و مکان‌های خاص هم دلیل قطعی بر حضور امام زمان(عج) در آنجا نیست، شاید عنایتی داشته‌اند، ولی حضور قطعی حضرت را نمی‌توانیم مطمئن باشیم، باید احتیاط کرد که شیاد‌ها در کمین هستند.